In het kort:

De regio waar een kind opgroeit bepaalt mede welk onderwijsniveau het bereikt, een ontwikkeling die volgens inspecteur-generaal Alida Oppers "ongemakkelijk" is.

• In zeer stedelijke gebieden zoals de Randstad wordt vaker 'kansrijk geadviseerd' na de doorstroomtoets dan in minder stedelijke gebieden.
• Leerlingen met een dubbel advies (zoals vmbo-tl/havo) zitten in het noorden en oosten na drie jaar vaker op het laagste niveau, terwijl Randstadleerlingen vaker doorstromen naar het hogere niveau.
• "Het zou niet uit mogen maken waar je wieg staat of in welke regio je opgroeit", aldus Oppers.

Achter de schermen:

Cultuurverschillen en praktische overwegingen spelen een belangrijke rol bij de regionale verschillen in schooladviezen.

• Onderwijswetenschapper Anneke Timmermans ziet in het noorden een 'doe maar gewoon'-mentaliteit, waarbij scholen afwachtender zijn met het bijstellen van adviezen.
• Linda van Zutphen, directeur in Stadskanaal, merkt dat armoede meespeelt: verder reizen naar scholen kost geld en sommige gezinnen verwachten dat kinderen eerder gaan bijdragen aan het gezinsinkomen.
• De bereikbaarheid van onderwijsvoorzieningen verschilt sterk tussen regio's, wat invloed heeft op de advisering.

Wat volgt:

De inspectie adviseert scholen bewust te zijn van vooringenomenheid en drempels weg te nemen. Brede brugklassen kunnen helpen bij leerlingen waar getwijfeld wordt over het niveau.