In het kort:

De Raad van State ziet grote bezwaren tegen het wetsvoorstel dat partijen zonder interne democratie kan uitsluiten van verkiezingen.

• D66 en GroenLinks-PvdA willen dat partijen verplicht leden hebben die meebeslissen over kandidatenlijsten en verkiezingsprogramma's.
• Een nieuwe toezichthouder, de Nederlandse autoriteit politieke partijen (Napp), zou hierop moeten controleren.
• Het voorstel treft vooral de PVV, die slechts één lid heeft: partijleider Geert Wilders.

De andere kant:

De Raad van State wijst op fundamentele problemen in het voorstel die het passief kiesrecht te zeer beperken. Vooral het verbod op deelname met een blanco lijst gaat te ver, omdat dit mensen het recht ontneemt om verkozen te worden. Ook is het wetsvoorstel te vaag over de precieze eisen aan partijen, en kunnen partijen de regels omzeilen door hun statuten zo op te stellen dat nauwelijks iemand lid kan worden.

Achter de schermen:

Het adviesorgaan vindt het onlogisch om leden elk vier jaar inspraak te geven in het partijprogramma. Beter zou zijn om dat voor elke Tweede Kamerverkiezingen te doen, aldus de Raad van State. De Tweede Kamer bespreekt nu het voorstel verder en bepaalt of de adviezen worden overgenomen.