In het kort:

De dalende opkomst bij gemeenteraadsverkiezingen bedreigt de representativiteit van de lokale democratie.

• Waar in 1986 nog bijna driekwart stemde, daalde dit in 2022 tot 51 procent.
• Vrouwen, mensen met een migratieachtergrond en mbo'ers stemmen significant minder dan andere groepen.
• Een op de drie mensen die wél landelijk stemt, blijft bij gemeenteraadsverkiezingen thuis.

Het grote plaatje:

Uit onderzoek blijkt dat maar liefst 180 factoren een rol kunnen spelen bij de lage opkomst.

• Minder media-aandacht voor lokale verkiezingen maakt het moeilijker voor kiezers om zich te verdiepen in de politiek.
• Landelijke partijen doen niet overal mee, waardoor kiezers hun voorkeurspartij soms niet kunnen kiezen.
• "Mensen die niet stemmen hebben andere ideeën dan degenen die dat wel doen. Die ideeën worden daardoor minder gehoord," waarschuwt Marcel Boogers, bijzonder hoogleraar Democratie en Transitie.

De onderste regel:

Socioloog Marianne van Bochove benadrukt dat lokale politici vooral goed moeten luisteren naar alle inwoners, ongeacht of ze stemmen. "Als de politicus deze geluiden vervolgens meeneemt naar de gemeenteraad, wordt de niet-stemmer alsnog gehoord."