In het kort:

Het kabinet ziet het binnenhalen van de Einstein Telescope als "regeringsprioriteit" en bekijkt nu een verrassend nieuw scenario.

• Nederland werkt al sinds 2015 samen met België en Duitsland aan een bod voor de Euregio Maas-Rijn, met Zuid-Limburg als mogelijke locatie.
• Er is al 870 miljoen euro gereserveerd, en het kabinet voegde daar recent nog 25 miljoen euro aan toe.
• De totale bouwkosten van het project bedragen minstens 2,3 miljard euro, maar zouden volgens onderzoek driemaal terugverdiend worden.

Het grote plaatje:

Naast de bekende driehoekige telescoop met armen van 10 kilometer, wordt nu ook een variant onderzocht met twee losse L-vormige detectoren van 15 kilometer per arm, mogelijk één in Italië en één in de Euregio. "Uiteindelijk is het doel vanuit de wetenschap om zo'n goede detector ook ergens verder weg te krijgen, in de VS bijvoorbeeld. Dan heb je nog een veel beter beeld van de richting", zegt sterrenkundige Gijs Nelemans van de Radboud Universiteit.

Wat volgt:

Eind oktober worden de onderzoeksresultaten over beide varianten verwacht, waarna volgend jaar tien Europese landen definitief beslissen over de locatie. Ook het Duitse Saksen dingt nog mee, al blijft die deelstaat financieel achter bij de Euregio en Italië.