In het kort:

Het Arbeidsongeschiktheidsfonds staat onder vuur omdat opeenvolgende kabinetten de premie verhoogden om andere uitgaven te financieren, terwijl nu juist op uitkeringen wordt bezuinigd.

• De reserves zijn opgelopen tot 39 miljard euro door premieverhogingen die niet bedoeld waren voor arbeidsongeschiktheid.
• Tweede Kamerleden noemen de premie een "verkapte loonbelasting" en "melkkoe" van het kabinet.
• Het huidige kabinet wil de premie verder verhogen én tegelijk bezuinigen op arbeidsongeschiktheidsuitkeringen.

Het grote plaatje:

Vijlbrief erkent dat de arbeidsongeschiktheidspremie nu als belasting wordt gebruikt en vraagt zich openlijk af of dat wenselijk is.

• "Je moet uitkijken dat het draagvlak voor het stelsel vervalt", waarschuwde de minister in het commissiedebat.
• ChristenUnie-Kamerlid Don Ceder vergeleek de situatie met een verzekeraar "die woekerpremies rekent, de premie verder verhoogt en intussen de polis versobert".
• De minister overweegt een terugkeer naar een systeem met meer zeggenschap voor werkgevers en werknemers.

Wat volgt:

Vijlbrief waarschuwt dat premieverlaging het begrotingstekort vergroot, waardoor Nederland mogelijk niet meer voldoet aan Europese begrotingsregels. Het onderzoek moet duidelijkheid geven over de toekomst van het fonds.