In het kort:

Schoof concludeert na een turbulent jaar dat zijn positie als partijloze premier juist een nadeel bleek te zijn.

• "Er zat vanaf dag één geen liefde in deze coalitie", zegt Schoof over de samenwerking tussen PVV, VVD, NSC en BBB
• Het gebrek aan partijpolitieke positie maakte het moeilijker om grip te krijgen op de vier fractieleiders
• "Ik ben een keer ontzettend boos geworden" toen de overgebleven partijen na het vertrek van de PVV ruzie kregen over de asielportefeuille

Het grote plaatje:

De premier voelt zich prettiger in zijn internationale rol dan in de Haagse politiek. Tijdens het troepenbezoek in Roemenië zijn de politieke sores ver weg, terwijl hij deelneemt aan overleg over een vredesplan voor Oekraïne.

Achter de schermen:

Schoof onderschat de hardheid van partijpolitieke onderhandelingen. "Als het gaat om partijpolitiek, om waarden, dan is dat heel anders dan als ambtenaar", legt hij uit. Zijn voordeel als neutrale premier werd uiteindelijk zijn nadeel: "Dat dreigement kun je één keer inzetten. Men wist wel dat die kaart op tafel lag."