In het kort:

De Nederlandse digitale infrastructuur is massaal afhankelijk geworden van Amerikaanse technologiebedrijven, met Microsoft als absolute marktleider.

• Van 16.500 onderzochte domeinnamen van overheden, zorginstellingen en vitale bedrijven gebruikt 67 procent Amerikaanse clouddiensten
• Microsoft heeft een marktaandeel van 49 procent, terwijl het Nederlandse Solvinity minder dan 1 procent bezit
• 29 van de 70 ziekenhuizen met patiëntenportalen zijn gekoppeld aan Amerikaanse servers, waarvan 28 aan Microsoft

Het grote plaatje:

De afhankelijkheid brengt juridische en geopolitieke risico's met zich mee die verder reiken dan alleen technische overwegingen.

Amerikaanse wetgeving geeft inlichtingendiensten toegang tot data, ook als die in Europa wordt opgeslagen. In de tweede helft van 2024 vroegen Amerikaanse diensten 57 keer om buitenlandse data, waarvan vijf keer bij bedrijven. "Ons land ligt aan het infuus van de techbro's van Trump," waarschuwt Tweede Kamerlid Barbara Kathmann van GroenLinks-PvdA.

Wat volgt:

Experts pleiten voor snelle digitale onafhankelijkheid, vooral nu Trump's uitspraken over Groenland de verhoudingen met bondgenoten onder druk zetten. Autonomie-activist Bert Hubert ziet dat bedrijven "de pauzeknop indrukken", maar binnen de overheid blijft het volgens hem geen prioriteit.