In het kort:

Rijkswaterstaat weet al sinds 2018 van de problemen bij het gemaal in Eefde, maar een structurele oplossing laat nog jaren op zich wachten.

• Waterschappen, provincies en Rijkswaterstaat noemen de situatie intern al jaren "niet robuust", blijkt uit onderzoek van de NOS op basis van eerder niet-openbare documenten.
• De afsluiting van het Twentekanaal deze zomer kostte bedrijven tientallen miljoenen euro's aan extra transportkosten.
• Een gerenoveerd gemaal blijkt niet bestand tegen lage rivierstanden; alleen een geheel nieuw gemaal biedt een echte oplossing.

Het grote plaatje:

Achter de problemen zit een combinatie van menselijk falen en klimaatverandering, waardoor een tien jaar geleden uitgevoerde renovatie nu volledig achterhaald blijkt. Die renovatie hield geen rekening met extreem lage waterstanden, en een onderzoek uit 2020 concludeerde al dat het gemaal eigenlijk gesloopt moet worden om plaats te maken voor een moderner exemplaar. Toch kondigde minister Karremans dit jaar opnieuw een onderzoek aan, dat twee jaar gaat duren voordat er daadwerkelijk gebouwd kan worden.

Achter de schermen:

Voor ondernemers in Twente is het geduld op na jaren van onderzoeken zonder concrete actie. Anne-Ruth Scheijgrond van het Twentse havenbedrijf: "Wat mij betreft hadden we gisteren al moeten beginnen. We zijn nu veel te lang bezig met onderzoeken en afwachten." Volgens berekeningen van Rijkswaterstaat zelf zal de IJssel vanaf 2050 iedere twee jaar zakken tot onder het niveau waarop het kanaal deze zomer werd afgesloten, terwijl een nieuw gemaal er ten vroegste in 2033 kan staan.