In het kort:

De D66-bewindsvrouw presenteert een actieplan om de enorme druk op het gevangeniswezen te verminderen, met meer vrijheden voor gedetineerden als kernmaatregel.

• Gedetineerden mogen overdag onder toezicht van een enkelband buiten de gevangenismuren werken en keren 's avonds terug om te slapen.
• Kortgestraften krijgen minder begeleiding bij re-integratie, omdat zij hooguit twaalf weken vastzitten.
• Het actieplan wordt vrijdag in de ministerraad besproken.

Het grote plaatje:

Als het actieplan onvoldoende werkt, overweegt het kabinet verdergaande noodmaatregelen om de crisis het hoofd te bieden.

• Gevangenen worden nu al twee weken eerder vrijgelaten; dit zou kunnen worden verlengd naar 28 dagen.
• Ook de termijn voor vervroegde vrijlating zou kunnen worden opgerekt van straffen tot één jaar naar straffen tot twee jaar.
• De Dienst Justitiële Inrichtingen stelde eerder dat honderden miljoenen euro's per jaar nodig zijn, maar het kabinet trok slechts 75 miljoen euro uit voor volgend jaar.

Achter de schermen:

Binnen de minderheidscoalitie is veel discussie over de maatregelen en het benodigde budget. De regeringspartijen zijn het niet eens over hoeveel geld nodig is om de problemen structureel op te lossen.