In het kort:

Politieke partijen nemen massaal lobbyteksten over in hun verkiezingsprogramma's, zonder dat kiezers dit kunnen zien.

• Organisaties als NS, Stedin en brancheorganisaties sturen actief tekstsuggesties naar lokale partijafdelingen met het verzoek deze op te nemen in verkiezingsprogramma's.
• In ruim honderd programma's zijn meer of minder letterlijke overeenkomsten gevonden met aangeleverde lobbyteksten, zowel bij lokale als landelijke partijen.
• Het CDA Deventer nam een volledige alinea over van de Koninklijke Metaalunie, de VVD Fryske Marren kopieerde teksten van VNO/NCW Noord.

Het grote plaatje:

Lobby op zich is toegestaan, maar op gemeentelijk niveau ontbreekt elk inzicht in deze beïnvloeding. Terwijl het nieuwe kabinet een lobbyregister voor de landelijke politiek wil invoeren, blijft de situatie bij gemeenten volledig ondoorzichtig.

• "De kiezer moet weten welke belangen op welke manier zijn meegenomen," stelt Serv Wiemers van Open State Foundation.
• Grote gemeenten als Rotterdam en Amsterdam onderzoeken al de mogelijkheid van een lokaal lobbyregister.

Wat volgt:

Open State Foundation adviseert partijen om bronvermeldingen toe te voegen bij overgenomen passages en pleit voor gemeentelijke lobbyregisters. Zo kunnen burgers, journalisten en raadsleden zien welke organisaties invloed uitoefenen op lokale politici.