In het kort:

De inkoopprijs van stroom in Nederland is verdubbeld tot verdrievoudigd door problemen elders in Europa.

• De prijs steeg van rond de 80 euro per megawattuur vorige maand naar 150 tot 200 euro nu.
• In Frankrijk, Roemenië, Hongarije en Bulgarije draaien centrales op lagere capaciteit of staan stil, zoals de kerncentrale Paks in Hongarije.
• Doordat de Europese energiemarkt gekoppeld is, werkt de hogere vraag in die landen direct door in de Nederlandse prijs.

Het grote plaatje:

Centrales gebruiken rivierwater om te koelen, maar dat systeem hapert door droogte en hitte, met strenge Europese regels als extra complicatie. "Dat is om de ecosystemen te beschermen, de planten en vissen. Maar ook drinkwater: dat nemen we uit de rivier en willen we niet te warm hebben", legt Jasper Verschuur van de TU Delft uit. Vooral 's avonds, als zonne-energie wegvalt en het stroomverbruik piekt, moeten dure gascentrales bijspringen, wat de prijs verder opdrijft.

Vooruitkijkend:

Nederlandse centrales langs de kust lopen minder risico dan die langs rivieren zoals de Maas, die momenteel al 25 graden warm is en bij 28 graden mogelijk moet afschalen. Volgens Verschuur laten voorspellingen voor rivieren zien dat zulke hoge temperaturen door klimaatverandering vaker zullen voorkomen, waardoor hij pleit voor nieuwe centrales aan zee in plaats van langs rivieren.