In het kort:
Historici onderzochten de rol van de Oranjes in het Nederlandse koloniale verleden en concluderen dat Wilhelmina de koloniale ambities het verst dreef.
- Wilhelmina steunde gewelddadig militair optreden, waaronder de Atjeh-oorlog en de latere Indonesische onafhankelijkheidsstrijd.
- Ze drong bij premier Beel aan op het "opruimen" van "extremisten" en pleitte voor een onderscheiding voor een bevelhebber die buitenproportioneel geweld gebruikte.
- Alle stadhouders, koningen en koninginnen tot en met Wilhelmina waren overtuigd van de legitimiteit van het kolonialisme, gebaseerd op "Europese, witte superioriteit".
Achter de schermen:
Wilhelmina zag de miljoenen Aziatische onderdanen niet als burgers, maar als mensen die eerst "geciviliseerd" moesten worden voordat ze zeggenschap verdienden.
- Tegen de Amerikaanse president Roosevelt zei ze dat het "wel honderd jaar kan duren" voordat de bevolking van Borneo kon worden "opgeleid en beschaafd".
- Pas vlak voor haar dood in 1962 erkende ze zich te hebben geschaamd voor het "Europese egoïsme" in de koloniën.
Wat volgt:
Pas onder opvolger Juliana verdween de imperialistische gedachte langzaam, waarna het kolonialisme vrijwel uit het Nederlandse collectieve geheugen verdween. Met de slavernijexcuses in 2022 en dit nieuwe onderzoek breekt koning Willem-Alexander nu definitief met de eeuwenlange steun van de Oranjes voor het kolonialisme.
