In het kort:

Gascentrales veranderen van basislast naar vangnet, maar zonder steun dreigt hun verdwijning terwijl ze cruciaal blijven voor leveringszekerheid.

• Productietechnicus Marianne Medendorp merkt het dagelijks: bij veel zon en wind draait de Eemscentrale niet.
• De vaste kosten blijven hoog: personeel, onderhoud en investeringen van tientallen miljoenen euro's per paar jaar.
• In 2024 dreigde een gascentrale bij Rotterdam al te sluiten door onrendabiliteit.

Het grote plaatje:

Nederland krijgt een subsidiesysteem om gascentrales beschikbaar te houden, zoals buurlanden al hebben. Minister Stientje van Veldhoven werkt aan een plan met twee opties: een strategische reserve waarbij de overheid betaalt voor beschikbaarheid, of een marktmodel waarbij centrales ook gewoon stroom mogen verkopen.

• Energiebedrijven lobbyen voor ruime steun, maar experts als Ruut Schalij van eRisk Group waarschuwen dat te veel subsidie de afbouw van aardgas vertraagt.
• "Er is maar beperkt subsidie nodig", stelt Schalij. Nederland heeft nog voldoende centrales en kolencentrales kunnen worden omgebouwd.

De onderste regel:

Zonder ingrijpen neemt de kans op stroomuitval toe, vooral na 2030 wanneer kolencentrales sluiten. De uitdaging is een balans vinden tussen leveringszekerheid en innovatie in alternatieven zoals slimme laadpalen voor elektrische auto's.