In het kort:
Europa maakt een ongekende inhaalslag in defensie-uitgaven, maar structurele afhankelijkheid van de VS blijft een groot probleem.
- NAVO-landen beloofden in Den Haag om vanaf 2035 minimaal 3,5 procent van hun bbp aan defensie te besteden, Nederland zit nu op 2,2 procent.
- Europa is voor cruciale wapensystemen, zoals Patriot-raketten en gevechtsvliegtuigen, nog sterk afhankelijk van de VS en voor grondstoffen van China.
- Nederlandse F-35's kunnen zelfs niet zonder Amerikaanse software functioneren, aldus NU.nl-verslaggever Matthijs le Loux.
Het grote plaatje:
Meer geld uitgeven lost het onderliggende probleem niet op, want de Europese defensie-industrie is versnipperd.
- Lidstaten besteden gemiddeld driekwart van hun defensiebudget binnenlands om eigen industrieën te beschermen, zegt defensie-expert Sabine Mengelberg.
- Een groot Frans-Duits project voor een gezamenlijk gevechtsvliegtuig klapte recent door onderlinge onenigheid.
- "Het grote probleem van de EU is dat het op dit vlak nog altijd vooral 27 eilandjes zijn," aldus Mengelberg.
Wat volgt:
Samenwerking buiten de EU-structuren om lijkt de snelste weg vooruit.
- Initiatieven als de 'coalitie van bereidwilligen' van Frankrijk en het VK, en de JEF-top, tonen dat gelegenheidscoalities sneller resultaat boeken dan de bureaucratische EU.
- Volgens expert Laurien Crump groeit de Europese defensiebesteding "spectaculair", maar de politieke versplintering door pro-Russische partijen maakt de koers onzeker.
- Mengelberg benadrukt dat Europa naast wapens ook moet blijven inzetten op diplomatie: "Je wint oorlogen niet met alleen militaire middelen."
