In het kort:

Een bewuste desinformatiecampagne koppelde de brand in de Vondelkerk aan moslimterrorisme en een 'linkse elite', zonder enige feitelijke onderbouwing.

• Binnen minuten na het nieuws verschenen de eerste valse claims, die binnen een uur veranderden van suggesties naar stellige beweringen over een aanslag
• Extreemrechtse influencers als Eva Vlaardingerbroek en Tommy Robinson versterkten de verspreiding van deze desinformatie
• 20 procent van alle berichten op X op 1 en 2 januari legde een link tussen de brand en moslims

Het grote plaatje:

De Vondelkerk-desinformatie illustreert een groter patroon waarbij lokale gebeurtenissen worden misbruikt voor politieke doeleinden. Jelle Postma van Justice for Prosperity ziet dit als onderdeel van een bredere campagne om polarisatie te vergroten. Ook pro-Kremlin media pikten het verhaal op, net zoals eerder gebeurde bij de rellen op het Malieveld.

De onderste regel:

Experts waarschuwen dat dit soort desinformatie moeilijk te bestrijden is, omdat het onderzoek naar de werkelijke oorzaak van de brand maanden kan duren. Claes de Vreese van de UvA pleit voor strengere aanpak van algoritmes die ophef belonen en labels die waarschuwen voor ongeverifieerde informatie.